چهارشنبه، ۱۱ شهریور ۱۴۰۵

اگر برای شروع روز، افزایش تمرکز یا بیدار ماندن قهوه مینوشید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده است:
کدام قهوه کافئین بیشتری دارد؟
اسپرسو؟ قهوه ترک؟ قهوه فرانسه؟ یا شاید قهوه 100٪ روبوستا؟
پاسخ فقط به اسم نوشیدنی بستگی ندارد. نوع دانه، درصد عربیکا و روبوستا، مقدار قهوه، حجم نوشیدنی و روش دمآوری همگی روی میزان کافئین قهوه تأثیر میگذارند.
در این راهنما میزان تقریبی کافئین انواع قهوه را مقایسه میکنیم و در پایان مشخص میکنیم اگر دنبال قهوه کافئین بالا هستید، چه انتخابی برایتان مناسبتر است.
کافئین یک ترکیب طبیعی محرک است که در گیاهانی مانند قهوه و چای وجود دارد.
یکی از مهمترین دلایلی که بسیاری از افراد قهوه مصرف میکنند، همین کافئین است؛ زیرا میتواند برای مدتی باعث افزایش هوشیاری و کاهش احساس خوابآلودگی شود.
اما میزان کافئین تمام قهوهها یکسان نیست.
حتی دو فنجان اسپرسو ممکن است بسته به نوع دانه و مقدار قهوه، کافئین متفاوتی داشته باشند.
برای مقایسه اولیه میتوان از این جدول استفاده کرد.
اعداد زیر تقریبی هستند؛ مقدار واقعی کافئین بسته به دوز قهوه، نوع دانه، رست، عصارهگیری و حجم فنجان تغییر میکند.
نوع قهوه | حجم معمول | کافئین تقریبی |
|---|---|---|
اسپرسو سینگل | 25–30 ml | حدود 50–75 mg |
اسپرسو دبل | 50–60 ml | حدود 100–150 mg |
قهوه ترک | 60–70 ml | حدود 40–70 mg |
قهوه فرانسه / فرنچ پرس | 200–250 ml | حدود 80–140 mg |
قهوه دمی | 200–250 ml | حدود 80–140 mg |
قهوه 100٪ عربیکا | وابسته به روش تهیه | کمتر |
قهوه 100٪ روبوستا | وابسته به روش تهیه | بیشتر |
نکته مهم این است که غلظت کافئین و کافئین کل فنجان با هم فرق دارند.
اسپرسو در هر میلیلیتر کافئین زیادی دارد، اما فنجان آن کوچک است.
در مقابل، یک لیوان قهوه فرانسه رقیقتر است اما چون حجم بیشتری دارد، ممکن است کافئین کل آن از یک شات اسپرسو بیشتر باشد.
اگر فقط روش دمآوری را مقایسه کنیم، جواب قطعی وجود ندارد.
اما اگر مقدار قهوه و نوع دانه مشابه باشد:
اسپرسو → کافئین بسیار متمرکز
فرانسه → حجم بیشتر و در نتیجه کافئین کل قابلتوجه
ترک → حجم کوچک ولی غلیظ
روبوستا → از نظر خود دانه کافئین بیشتر
عربیکا → کافئین کمتر
بنابراین اگر سؤال این باشد که:
جواب روشنتر است:
روبوستا.

کافئین روبوستا بیشتره یا عربیکا؟
روبوستا بهطور طبیعی کافئین بیشتری نسبت به عربیکا دارد.
بهصورت تقریبی:
حدود 1 تا 1.5 درصد کافئین
حدود 2 تا 2.7 درصد کافئین
مقدار دقیق به گونه، منشاء و فرآوری دانه بستگی دارد، اما در عمل روبوستا معمولاً میتواند حدود 1.5 تا 2 برابر عربیکا کافئین داشته باشد.
به همین دلیل قهوههایی با درصد روبوستای بیشتر معمولاً:
قویتر احساس میشوند
تلخی بیشتری دارند
بادی بیشتری دارند
کافئین بیشتری دارند

قهوه عربیکا معمولاً انتخاب افرادی است که بیشتر به عطر، پیچیدگی طعمی و لطافت قهوه اهمیت میدهند.
عربیکا نسبت به روبوستا کافئین کمتری دارد.
بنابراین اگر مثلاً یک قهوه:
100٪ عربیکا
را با یک قهوه:
30٪ عربیکا / 70٪ روبوستا
با مقدار و روش تهیه مشابه مقایسه کنید، ترکیب دوم معمولاً کافئین بالاتری خواهد داشت.
البته این به معنی «ضعیف بودن» عربیکا نیست؛ قدرت طعم و میزان کافئین دو مفهوم متفاوتاند.

روبوستا یکی از بهترین انتخابها برای کسانی است که دنبال قهوه با کافئین بالا هستند.
کافئین طبیعی بالاتر روبوستا باعث شده این دانه در بسیاری از ترکیبهای مخصوص اسپرسو استفاده شود.
قهوههایی با روبوستای بیشتر معمولاً:
کافئین بیشتر + تلخی بیشتر + بادی بیشتر
دارند.
به همین دلیل یک ترکیب 100٪ روبوستا میتواند برای فردی که دنبال قهوهای پرقدرت برای صبح یا ساعات کاری است، گزینه مناسبی باشد.
یک شات سینگل اسپرسو معمولاً حدود:
50 تا 75 میلیگرم کافئین
دارد.
یک اسپرسو دبل میتواند تقریباً:
100 تا 150 میلیگرم
کافئین داشته باشد.
اما این مقدار شدیداً به نوع قهوه بستگی دارد.
مثلاً:
کافئین کمتر
کافئین متوسط رو به بالا
کافئین بیشتر
کافئین بسیار بالا
پس اینکه فقط بگوییم «اسپرسو کافئین زیادی دارد» کافی نیست؛ ترکیب دانه اهمیت زیادی دارد.
این یکی از باورهای رایج درباره قهوه است.
جواب:
بستگی دارد منظورمان غلظت باشد یا کافئین کل فنجان.
اسپرسو کافئین بسیار متمرکزی دارد.
یک لیوان بزرگ قهوه فرانسه یا قهوه دمی ممکن است از یک شات سینگل اسپرسو کافئین بیشتری داشته باشد.
مثلاً:
اسپرسو:
30 ml → حدود 60 mg کافئین
قهوه فرانسه:
250 ml → ممکن است بیش از 100 mg کافئین داشته باشد.
پس حجم نوشیدنی را هم باید در نظر گرفت.

میزان کافئین قهوه ترک
است.
یک فنجان کوچک قهوه ترک معمولاً میتواند حدود:
40 تا 70 میلیگرم کافئین
داشته باشد.
اما دوباره نوع دانه اهمیت زیادی دارد.
قهوه ترک تهیهشده با:
100٪ عربیکا
کافئین کمتری از قهوه ترکی دارد که درصد بالایی روبوستا در آن استفاده شده است.
اگر یک فنجان استاندارد از هرکدام را مقایسه کنیم، اختلاف میتواند کم یا زیاد باشد و به دوز و دانه وابسته است.
اما معمولاً:
اسپرسو → غلظت کافئین بالاتر
ترک → استخراج طولانیتر ولی حجم کوچک
دارد.
اگر هدف شما صرفاً دریافت کافئین بیشتر است، باید علاوه بر روش تهیه، ترکیب عربیکا و روبوستا را بررسی کنید.
قهوه فرانسه که معمولاً با فرنچ پرس تهیه میشود، نسبت به اسپرسو رقیقتر است اما در حجم بیشتری نوشیده میشود.
یک فنجان حدود 200 تا 250 میلیلیتری میتواند تقریباً:
80 تا 140 میلیگرم کافئین
داشته باشد.
به همین دلیل ممکن است یک لیوان قهوه فرانسه کافئین کل بیشتری از یک اسپرسو سینگل داشته باشد.
این موضوع را بهتر است از دو جهت بررسی کنیم.
اسپرسو بیشتر
ممکن است قهوه فرانسه بیشتر باشد؛ چون حجم بیشتری مصرف میشود.
بنابراین کسی که یک ماگ بزرگ فرنچ پرس مینوشد ممکن است در نهایت کافئین بیشتری نسبت به فردی که یک شات اسپرسو مینوشد دریافت کند.
بهصورت کلی هرچه درصد روبوستا بیشتر شود، میزان کافئین ترکیب هم افزایش پیدا میکند.
میتوان ترکیبها را تقریباً اینطور دستهبندی کرد:
ترکیب قهوه | سطح تقریبی کافئین |
|---|---|
کمتر ⭐ | |
کم تا متوسط ⭐⭐ | |
متوسط ⭐⭐⭐ | |
متوسط رو به بالا ⭐⭐⭐⭐ | |
بالا ⭐⭐⭐⭐⭐ | |
بسیار بالا ⚡ |
این جدول برای مقاله خیلی کاربردی است چون کاربر سریع میتواند ترکیب مناسب خودش را پیدا کند.

بله.
گاهی تصور میشود عربیکا قهوه بدون کافئین است، در حالی که این تصور اشتباه است.
100٪ عربیکا همچنان کافئین دارد؛ فقط مقدار کافئین طبیعی آن معمولاً از روبوستا کمتر است.
بنابراین برای کسی که:
عطر بیشتر
طعم ملایمتر
پیچیدگی طعمی بیشتر
و کافئین کمتر
میخواهد، عربیکا انتخاب مناسبی است.

اگر اولویت شما کافئین بالا باشد، 100٪ روبوستا یکی از قویترین انتخابهای رایج است.
ویژگیهای معمول آن:
کافئین بالا
تلخی بیشتر
بادی سنگین
طعم قدرتمند
مناسب اسپرسوهای قوی
اما برای همه مناسب نیست.
اگر قهوههای تلخ یا بسیار پرکافئین را دوست ندارید، ترکیبهایی مثل 50/50 یا 70/30 ممکن است انتخاب متعادلتری باشند.
اگر هدف شما پیدا کردن قهوه پرکافئین است، میتوانید از این راهنما استفاده کنید.
100٪ روبوستا
30٪ عربیکا / 70٪ روبوستا
50٪ عربیکا / 50٪ روبوستا
70٪ عربیکا / 30٪ روبوستا
80٪ عربیکا / 20٪ روبوستا
100٪ عربیکا
این مقایسه با فرض مقدار مصرف و روش دمآوری مشابه است.
نه لزوماً.
یکی از باورهای اشتباه این است که:
هرچه قهوه تلختر و تیرهتر باشد، کافئین بیشتری دارد.
تلخی و کافئین الزاماً ارتباط مستقیم ندارند.
میزان کافئین بیشتر تحت تأثیر:
عربیکا یا روبوستا بودن
مقدار قهوه
وزن دوز
روش عصارهگیری
حجم نوشیدنی
قرار دارد.
بنابراین یک عربیکای دارکرست ممکن است همچنان کافئین کمتری از یک روبوستای مدیومرست داشته باشد.
نه.
تلخی معیار قابل اعتمادی برای تشخیص میزان کافئین نیست.
ممکن است یک قهوه تلخی زیادی داشته باشد ولی کافئین آن از قهوهای با روبوستای بیشتر کمتر باشد.
اگر هدف شما انتخاب قهوه بر اساس کافئین است، بهتر است به درصد عربیکا و روبوستا توجه کنید.
مهمترین عامل:
روبوستا > عربیکا
طبیعی است که استفاده از 18 گرم قهوه معمولاً کافئین بیشتری نسبت به 8 گرم ایجاد کند.
یک فنجان بزرگ قهوه دمی ممکن است کافئین کل بالایی داشته باشد.
روشهایی با زمان تماس بیشتر میتوانند مقدار متفاوتی کافئین استخراج کنند.
اسپرسو، فرنچ پرس، ترک و سایر روشها شرایط عصارهگیری متفاوتی دارند.
اگر هدف اصلی شما کافئین بالا و بیدار ماندن باشد، ترکیبهایی با روبوستای بیشتر معمولاً انتخاب منطقیتری هستند.
مثلاً:
100٪ روبوستا
یا
30٪ عربیکا / 70٪ روبوستا
کافئین بیشتری نسبت به 100٪ عربیکا دارند.
البته کافئین بیشتر همیشه بهتر نیست و میزان تحمل افراد متفاوت است.
این کاملاً به هدفتان بستگی دارد.
عربیکا بیشتر
50/50 یا 70/30
روبوستای بیشتر
بنابراین هیچ ترکیبی بهصورت مطلق «بهترین» نیست.
اگر بخواهیم خیلی ساده جمعبندی کنیم:
متمرکزترین
کافئین کل بالا به دلیل حجم بیشتر
غلیظ و در حجم کوچک
اما مهمتر از هر سه مورد:
یک اسپرسوی 100٪ عربیکا ممکن است کافئین کمتری از یک نوشیدنی تهیهشده با روبوستای زیاد داشته باشد.
قهوه | کافئین | حجم معمول | ویژگی |
|---|---|---|---|
100٪ عربیکا | ⭐⭐ | متغیر | معطر و ملایم |
70٪ عربیکا | ⭐⭐⭐ | متغیر | متعادل |
50/50 | ⭐⭐⭐⭐ | متغیر | تعادل عطر و قدرت |
70٪ روبوستا | ⭐⭐⭐⭐⭐ | متغیر | قوی و پرکافئین |
100٪ روبوستا | ⚡⚡⚡ | متغیر | بیشترین کافئین |
اسپرسو | بالا و متمرکز | 30–60 ml | غلیظ |
ترک | متوسط تا بالا | 60–70 ml | غلیظ |
فرانسه | متوسط در هر ml / بالا در کل فنجان | 200–250 ml | حجم بیشتر |
اگر سؤال این باشد:
روبوستا کافئین بیشتری دارد.
اگر سؤال این باشد:
اسپرسو از نظر غلظت کافئین بیشتری دارد، اما یک فنجان بزرگ قهوه فرانسه میتواند از نظر مقدار کل کافئین از یک شات اسپرسو بیشتر باشد.
و اگر بهدنبال قهوه کافئین بالا هستید، ترکیبهایی با درصد روبوستای بیشتر مانند 30٪ عربیکا / 70٪ روبوستا یا 100٪ روبوستا معمولاً انتخاب مناسبتری هستند.
در مقابل، برای کسانی که عطر بیشتر و کافئین کمتر میخواهند، 100٪ عربیکا گزینه مناسبی است.
از نظر نوع دانه، روبوستا کافئین بیشتری از عربیکا دارد. در میان نوشیدنیها، میزان کافئین به دوز و حجم سرو بستگی دارد.
روبوستا. معمولاً میزان کافئین طبیعی روبوستا بهطور محسوسی بیشتر از عربیکاست.
یک شات سینگل معمولاً حدود 50 تا 75 میلیگرم و دبل حدود 100 تا 150 میلیگرم کافئین دارد، هرچند مقدار واقعی متغیر است.
یک فنجان کوچک معمولاً حدود 40 تا 70 میلیگرم کافئین دارد.
اسپرسو در هر میلیلیتر کافئین بیشتری دارد، ولی یک ماگ قهوه فرانسه به دلیل حجم بیشتر میتواند کافئین کل بیشتری داشته باشد.
بله. عربیکا بدون کافئین نیست؛ فقط معمولاً کافئین کمتری نسبت به روبوستا دارد.
ترکیبهایی با درصد روبوستای بالا یا 100٪ روبوستا معمولاً کافئین بیشتری دارند.