سهشنبه، ۱۷ شهریور ۱۴۰۵

قهوه برای خیلی از ما فقط یک نوشیدنی نیست؛ بخشی از برنامه روزانه است. بعضیها قهوه را بلافاصله بعد از بیدار شدن میخورند، بعضیها بعد از صبحانه و بعضی دیگر قبل از شروع کار یا ورزش سراغ اسپرسو میروند. اما بهترین زمان مصرف قهوه دقیقاً چه زمانی است؟ آیا خوردن قهوه صبح بهتر است؟ قهوه ناشتا مشکلی دارد؟ و تا چه ساعتی میتوان قهوه خورد بدون اینکه خواب شب مختل شود؟
پاسخ کوتاه این است که یک ساعت ثابت و یکسان برای همه وجود ندارد. بهترین زمان خوردن قهوه به ساعت خواب و بیداری، میزان حساسیت فرد به کافئین، نوع قهوه و هدف شما از نوشیدن آن بستگی دارد.
در ادامه بهترین زمان نوشیدن قهوه در موقعیتهای مختلف را بررسی میکنیم و در پایان هم به موضوع مهم دیگری میپردازیم: قهوه بعد از باز شدن بسته تا چه زمانی کیفیت و عطر مطلوب خود را حفظ میکند؟
برای بیشتر افرادی که برنامه خواب معمولی دارند، مصرف قهوه در صبح تا اوایل بعدازظهر انتخاب مناسبی است.
اگر ساعت ۷ یا ۸ صبح بیدار میشوید، میتوانید قهوه را همراه صبحانه یا کمی بعد از آن مصرف کنید. برخلاف بعضی توصیههای رایج اینترنتی، الزام علمی مشخصی وجود ندارد که همه افراد حتماً ۹۰ دقیقه بعد از بیدار شدن منتظر بمانند.
آنچه اهمیت بیشتری دارد این است که:
قهوه باعث ناراحتی معده شما نشود.
مصرف کافئین بیش از حد نباشد.
قهوه را آنقدر دیر مصرف نکنید که خواب شب را مختل کند.
بنابراین بهترین زمان قهوه خوردن برای یک فرد ممکن است ساعت ۸ صبح و برای فرد دیگری ساعت ۱۰ صبح باشد.
خوردن قهوه صبح برای بسیاری از افراد میتواند باعث افزایش هوشیاری و کاهش احساس خوابآلودگی شود، زیرا کافئین یک محرک سیستم عصبی مرکزی است.
اگر با نوشیدن قهوه بلافاصله پس از بیدار شدن مشکلی ندارید، لزوماً نیازی نیست مصرف آن را به ساعت خاصی موکول کنید.
اما اگر بعد از قهوه صبح دچار مواردی مثل:
تپش قلب
اضطراب
لرزش
ناراحتی معده
رفلاکس
میشوید، بهتر است مقدار قهوه را کاهش دهید یا آن را بعد از صبحانه مصرف کنید.
FDA برای اغلب بزرگسالان سالم، مصرف حداکثر حدود ۴۰۰ میلیگرم کافئین در روز را مقداری میداند که معمولاً با اثرات منفی همراه نیست؛ البته حساسیت افراد به کافئین بسیار متفاوت است.

اگر بخواهیم یک پیشنهاد کاربردی بدهیم، برای اغلب افراد میتوان گفت:
از ابتدای صبح تا چند ساعت بعد از بیدار شدن، زمان مناسبی برای مصرف اولین قهوه روز است.
مثلاً فردی که ساعت ۷ صبح بیدار میشود میتواند اولین قهوه خود را حدود ساعت ۷:۳۰ تا ۱۰ صبح مصرف کند.
آنچه مهمتر از انتخاب دقیقه دقیق است، توجه به واکنش بدن شماست.
به همین دلیل توصیههایی مانند:
«بهترین زمان قهوه دقیقاً ساعت ۹:۳۰ تا ۱۱:۳۰ است»
نباید بهعنوان یک قانون قطعی برای همه افراد در نظر گرفته شود.
کافئین میتواند ترشح کورتیزول را تحت تأثیر قرار دهد، اما پاسخ بدن به کافئین تحت تأثیر عادت مصرف، مقدار مصرف و تفاوتهای فردی قرار دارد.
برای بسیاری از افراد سالم، نوشیدن قهوه با معده خالی الزاماً مشکلی ایجاد نمیکند. با این حال بعضی افراد ممکن است پس از مصرف قهوه ناشتا دچار:
سوزش معده
احساس اسیدی شدن معده
تهوع
دلدرد
رفلاکس
شوند.
اگر شما هم چنین علائمی دارید، بهتر است قهوه را بعد از صبحانه یا همراه مقدار کمی غذا مصرف کنید.
بنابراین نمیتوان گفت قهوه ناشتا برای همه خوب یا برای همه بد است؛ تحمل گوارشی هر فرد اهمیت زیادی دارد.
برای افرادی که معده حساسی دارند، خوردن قهوه بعد از صبحانه معمولاً انتخاب راحتتری است.
مثلاً میتوانید:
صبحانه → ۳۰ تا ۶۰ دقیقه فاصله → قهوه
را امتحان کنید و واکنش بدن خود را بسنجید.
البته یک نکته مهم وجود دارد. قهوه میتواند جذب آهن غیرهِم موجود در بعضی غذاها را کاهش دهد. مطالعات نشان دادهاند مصرف قهوه همراه غذا میتواند جذب آهن را کاهش دهد.
بنابراین اگر کمبود آهن دارید یا مکمل آهن مصرف میکنید، بهتر است درباره فاصله مناسب قهوه از وعده غذایی یا مکمل با پزشک خود مشورت کنید.
از نظر زمان مصرف، تفاوت اساسی میان اسپرسو و سایر روشهای تهیه قهوه وجود ندارد؛ عامل اصلی مقدار کافئین دریافتی است.
بهترین زمان مصرف قهوه اسپرسو معمولاً:
صبح تا اوایل بعدازظهر
است.
اگر اسپرسو را برای افزایش تمرکز در محل کار میخورید، بهتر است آن را کمی قبل از زمانی که به تمرکز بیشتری نیاز دارید مصرف کنید.
اثر کافئین فوری نیست و معمولاً مدتی طول میکشد تا اثر آن بیشتر احساس شود.
قهوه و اسپرسو بین ورزشکاران هم بسیار محبوب هستند.
اگر هدف شما افزایش هوشیاری و عملکرد ورزشی است، مصرف کافئین حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از تمرین یکی از زمانهای رایج است.
در مطالعات ورزشی نیز مصرف کافئین تقریباً ۶۰ دقیقه قبل از فعالیت بدنی بهطور گسترده بررسی شده است.
البته اگر تمرین شما در ساعات پایانی شب است، باید اثر احتمالی کافئین بر خواب را هم در نظر بگیرید.
کافئین چندین ساعت در بدن باقی میماند. نیمهعمر آن در افراد مختلف متفاوت است و معمولاً چند ساعت طول میکشد تا بدن نصف کافئین مصرفشده را دفع کند.
تحقیقات نشان دادهاند که مصرف مقدار قابلتوجهی کافئین حتی ۶ ساعت قبل از خواب میتواند خواب را مختل کند.
اگر معمولاً ساعت ۱۲ شب میخوابید، بهتر است مصرف قهوه کافئیندار را از حدود ۶ عصر به بعد محدود کنید.
افرادی که نسبت به کافئین حساستر هستند ممکن است لازم باشد خیلی زودتر، مثلاً از بعدازظهر، مصرف آن را متوقف کنند.

اگر هدف شما خواب باکیفیت است، نوشیدن قهوه کافئیندار در شب معمولاً توصیه نمیشود.
کافئین ممکن است:
زمان به خواب رفتن را افزایش دهد.
مدت خواب را کاهش دهد.
کیفیت خواب را پایین بیاورد.
باعث بیدار شدن در طول شب شود.
البته حساسیت افراد بسیار متفاوت است؛ بعضی افراد پس از نوشیدن قهوه عصر هم راحت میخوابند و بعضی با یک فنجان قهوه بعدازظهر دچار بیخوابی میشوند.
اما باید این موضوع را درست بیان کنیم:
هیچ ساعت جادویی برای نوشیدن قهوه وجود ندارد که بهتنهایی باعث کاهش وزن شود.
کافئین میتواند بهطور موقت هوشیاری و عملکرد ورزشی را افزایش دهد و بر مصرف انرژی اثر بگذارد، اما کاهش وزن همچنان بیش از هر چیز به مجموع کالری دریافتی، فعالیت بدنی، خواب و سبک زندگی بستگی دارد.
اگر قهوه را برای ورزش مصرف میکنید، حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از تمرین میتواند زمان مناسبی باشد.
و اگر هدف کاهش وزن دارید، قهوه بدون شکر، سیروپ و خامه پرکالری معمولاً انتخاب منطقیتری است.
مقدار کافئین قهوه بسته به موارد زیادی تغییر میکند:
عربیکا یا روبوستا بودن دانه
نسبت ترکیب قهوه
مقدار قهوه مصرفشده
روش عصارهگیری
حجم نوشیدنی
سینگل یا دبل بودن اسپرسو
روبوستا معمولاً کافئین بیشتری از عربیکا دارد.
به همین دلیل یک فنجان قهوه با درصد بالاتر روبوستا میتواند از نظر کافئین با یک قهوه ۱۰۰٪ عربیکا تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
برای اغلب بزرگسالان سالم، FDA حدود ۴۰۰ میلیگرم کافئین در روز را حدی میداند که معمولاً با اثرات منفی همراه نیست، اما این عدد برای همه افراد یکسان نیست.
وقتی درباره بهترین زمان مصرف قهوه صحبت میکنیم، فقط ساعت نوشیدن مهم نیست. فاصله زمانی بین رست، باز شدن بسته و مصرف قهوه هم روی عطر و طعم نهایی تأثیر دارد.
قهوه بعد از رست بهتدریج گازهای ایجادشده در فرآیند برشتهکاری را آزاد میکند. از طرف دیگر، تماس با اکسیژن به مرور باعث کاهش تازگی و شدت رایحههای قهوه میشود.
در بستههای ۲۵۰ گرمی دانه قهوه تورینو از سوپاپ استفاده شده است.
این سوپاپ بهگونهای طراحی شده که:
گازهای داخل بسته میتوانند خارج شوند، اما هوا از بیرون وارد بسته نمیشود.
این ویژگی برای دانه تازهرستشده اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دانه قهوه پس از رست همچنان دیاکسیدکربن آزاد میکند.
در نتیجه تا زمانی که بسته باز نشده باشد، سوپاپ به خروج گازهای تولیدشده کمک میکند، در حالی که ورود اکسیژن از بیرون محدود میشود.
پس از باز شدن بسته، مهمترین عامل حفظ کیفیت این است که درِ بسته بهخوبی بسته شود و قهوه از هوا، رطوبت، نور و گرما دور نگه داشته شود.
بستههای پودر قهوه اسپرسو تورینو سوپاپ ندارند و بسته تا قبل از باز شدن بهصورت بسته و بدون تبادل آزاد هوا با محیط نگهداری میشود.
این مسئله اهمیت زیادی دارد، زیرا قهوه آسیابشده سطح تماس بسیار بیشتری با هوا نسبت به دانه کامل دارد و پس از باز شدن سریعتر عطر خود را از دست میدهد.
بنابراین در مورد پودر اسپرسو:
بهتر است بعد از باز کردن بسته، محصول در کوتاهترین زمان منطقی مصرف شود و بسته پس از هر بار استفاده کاملاً بسته بماند.
اگر امکانش را دارید:
دانه قهوه را درست قبل از دمآوری آسیاب کنید.
علت این است که پس از آسیاب شدن، سطح تماس قهوه با اکسیژن بهشدت افزایش پیدا میکند و ترکیبات معطر سریعتر از بین میروند.
به همین دلیل برای افرادی که آسیاب قهوه در اختیار دارند، خرید دانه قهوه و آسیاب کردن آن در زمان مصرف معمولاً بهترین انتخاب برای حفظ عطر و تازگی است.
اما برای مصرفکنندهای که آسیاب ندارد، پودر قهوه اسپرسو گزینه راحتتر و آمادهتری است؛ بهشرط اینکه بعد از باز شدن بسته درست نگهداری شود.
برای حفظ کیفیت دانه قهوه یا پودر اسپرسو:
بسته را بعد از هر بار مصرف کاملاً ببندید.
قهوه را در محیط خشک نگه دارید.
آن را در معرض نور مستقیم خورشید قرار ندهید.
کنار اجاق گاز یا منبع گرما نگهداری نکنید.
تا حد امکان تماس قهوه با هوا را کاهش دهید.
مقدار موردنیاز را بردارید و سریعاً بسته را ببندید.
در مصرف روزانه، کابینت خشک و خنک معمولاً محل مناسبتری نسبت به محیط گرم و مرطوب آشپزخانه است.
اگر بخواهیم همه مطالب را خیلی ساده خلاصه کنیم:
شرایط | زمان پیشنهادی |
|---|---|
مصرف روزانه | صبح تا اوایل بعدازظهر |
بعد از بیدار شدن | هر زمان که بدن شما تحمل خوبی دارد |
معده حساس | ترجیحاً بعد از صبحانه |
قبل از ورزش | حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل |
نزدیک خواب | بهتر است حداقل حدود ۶ ساعت فاصله باشد |
مصرف شبانه | برای افراد حساس به کافئین مناسب نیست |
پس بهترین زمان مصرف قهوه یک ساعت ثابت برای همه نیست. ساعت خواب، میزان کافئین، نوع قهوه و حساسیت بدن شما تعیین میکند چه زمانی بهترین تجربه را خواهید داشت.
در کنار زمان نوشیدن، تازگی قهوه نیز اهمیت دارد. بستهبندی مناسب، کاهش تماس با هوا و آسیاب کردن دانه درست پیش از دمآوری میتواند به حفظ عطر و طعم قهوه کمک کند.
برای بسیاری از افراد، صبح تا اوایل بعدازظهر زمان مناسبی است. بهتر است مصرف کافئین را چند ساعت پیش از خواب محدود کنید.
برای همه افراد مشکلساز نیست، اما اگر باعث رفلاکس، سوزش یا ناراحتی معده میشود، آن را بعد از صبحانه مصرف کنید.
صبح یا اوایل بعدازظهر مناسب است. اگر اسپرسو را برای تمرکز یا ورزش میخورید، زمان مصرف را متناسب با فعالیت خود تنظیم کنید.
بهتر است حدود ۶ ساعت یا بیشتر میان آخرین مصرف قابلتوجه کافئین و زمان خواب فاصله باشد، بهخصوص اگر به کافئین حساس هستید.
از نظر حفظ رایحه، دانهای که درست قبل از دمآوری آسیاب شود معمولاً مزیت دارد. پودر قهوه نیز گزینه راحتی است، اما پس از باز شدن بسته باید تماس آن با هوا را به حداقل رساند.