کمکس چیست؟ طرز تهیه قهوه کمکس و تفاوت با V60

کمکس یک قهوه‌ساز دستی شیشه‌ای است که با عبور آب داغ از پودر قهوه و فیلتر کاغذی، قهوه دمی تهیه می‌کند. اگر فنجانی شفاف، کم‌رسوب و خوش‌عطر دوست دارید، قهوه کمکس می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. برای استفاده از آن به دستگاه برقی نیاز ندارید؛ اما اندازه آسیاب، مقدار قهوه و شیوه ریختن آب روی نتیجه تأثیر می‌گذارند.

در این راهنما، طرز تهیه قهوه با کمکس را مرحله‌به‌مرحله می‌خوانید و با نسبت آب به قهوه، انتخاب فیلتر، درجه آسیاب و تفاوت کمکس و V60 آشنا می‌شوید.

قهوه کمکس چیست و چه طعمی دارد؟

کمکس نام ابزار دم‌آوری است، نه یک گونه یا ترکیب خاص از دانه قهوه. به نوشیدنی تهیه‌شده با این ابزار، قهوه کمکس می‌گویند. بدنه آن معمولاً شبیه ساعت شنی است؛ قسمت بالا محل قرار گرفتن فیلتر و قهوه و قسمت پایین ظرف جمع‌شدن نوشیدنی است.

این روش در گروه دم‌آوری چکه‌ای یا پوراور قرار می‌گیرد. آب به‌تدریج از بستر قهوه عبور می‌کند و نوشیدنی از فیلتر به ظرف زیرین می‌ریزد. فیلتر کاغذی مخصوص، ذرات ریز و بخشی از روغن‌های قهوه را نگه می‌دارد و به شفافیت فنجان کمک می‌کند.

بااین‌حال، همه قهوه‌های کمکس طعم یکسانی ندارند. نوع دانه، برشتگی، آب و کیفیت عصاره‌گیری تعیین می‌کنند که در فنجان طعم‌های میوه‌ای، شکلاتی یا آجیلی احساس کنید. شفاف‌بودن هم به معنی بی‌مزه یا بدون کافئین بودن نوشیدنی نیست.

وسایل لازم برای تهیه قهوه با کمکس

برای تهیه قهوه دمی کمکس، وسایل زیر را آماده کنید:

• کمکس با ظرفیت مناسب

• فیلتر کاغذی سازگار با مدل کمکس

• قهوه آسیاب‌شده با درجه متوسط رو به درشت

• آب تازه و خوش‌طعم

• ترازو و زمان‌سنج

• کتری؛ ترجیحاً با دهانه باریک برای کنترل آب‌ریزی

اگر آسیاب دارید، می‌توانید دانه قهوه را نزدیک زمان دم‌آوری آسیاب کنید. در غیر این صورت، هنگام خرید پودر قهوه، نام ابزار کمکس را مشخص کنید. پودر مخصوص قهوه ترک یا اسپرسو برای این دستور بیش از حد ریز است.

نسبت آب به قهوه در کمکس چقدر باشد؟

برای شروع، به ازای هر ۱ گرم قهوه حدود ۱۶ تا ۱۷ گرم آب در نظر بگیرید. دستور پیشنهادی این مقاله ۳۰ گرم قهوه با ۵۰۰ گرم آب است؛ نسبتی نزدیک به ۱ به ۱۶٫۷.

این مقدار معمولاً برای دو فنجان متوسط مناسب است، اما حجم نوشیدنی نهایی کمتر از آب ورودی خواهد بود؛ چون مقداری از آب در تفاله باقی می‌ماند.

این جدول فقط نسبت مواد را نشان می‌دهد. با تغییر حجم دم‌آوری ممکن است لازم باشد اندازه آسیاب، تعداد مراحل آب‌ریزی و زمان را هم تنظیم کنید. دستور را متناسب با ظرفیت کمکس انتخاب کنید.

برای نسخه ۳۰ گرمی، آب حدود ۹۴ تا ۹۶ درجه سانتی‌گراد و زمان تقریبی ۴ تا ۵ دقیقه نقطه شروع پیشنهادی است، نه قانونی ثابت برای همه دانه‌ها. ابتدا همین تنظیمات را امتحان کنید و سپس بر اساس طعم، هر بار تنها یک عامل را تغییر دهید.

طرز تهیه قهوه کمکس، مرحله‌به‌مرحله

۱. فیلتر کمکس را درست قرار دهید

اگر از فیلترهای معمول تاشده کمکس استفاده می‌کنید، آن را به شکل مخروط باز کنید؛ به‌طوری‌که یک طرف سه لایه و طرف دیگر یک لایه داشته باشد. بخش سه‌لایه را به سمت دهانه خروج نوشیدنی قرار دهید. مسیر خروج هوا نباید با فیلتر خیس بسته شود.

فیلترهای بعضی مدل‌ها، به‌ویژه سایزهای کوچک، شکل متفاوتی دارند. در این موارد، دستور همان بسته را دنبال کنید.

۲. فیلتر را آبکشی کنید

کمی آب داغ روی فیلتر بریزید تا خیس شود و ظرف گرم شود. سپس آب جمع‌شده را خالی کنید.

این آب جزو ۵۰۰ گرم آب دستور نیست. فراموش‌کردن تخلیه آن باعث رقیق‌شدن قهوه می‌شود.

۳. قهوه را اضافه کنید

۳۰ گرم قهوه با آسیاب متوسط رو به درشت داخل فیلتر بریزید. با تکان ملایم، سطح آن را صاف کنید و ترازو را صفر کنید.

پودر قهوه را مانند سبد اسپرسو فشرده نکنید؛ کافی است بستر نسبتاً یکنواختی داشته باشید.

۴. مرحله بلومینگ را انجام دهید

زمان‌سنج را روشن کنید و حدود ۶۰ گرم آب روی تمام سطح قهوه بریزید. حدود ۳۰ تا ۴۵ ثانیه صبر کنید.

این خیس‌کردن اولیه که بلومینگ نام دارد، به خروج بخشی از گاز قهوه کمک می‌کند. هدف آن است که بخش خشکی در بستر باقی نماند. مقدار پف‌کردن قهوه به‌تنهایی معیار کیفیت آن نیست.

۵. آب را در چند مرحله اضافه کنید

آب را آرام و با حرکت دایره‌ای روی بستر بریزید تا عدد ترازو به ۲۰۰ گرم برسد. پس از کمی پایین‌رفتن سطح آب، آن را به ۳۵۰ و سپس به ۵۰۰ گرم برسانید.

این اعداد تجمعی‌اند؛ یعنی آب بلومینگ هم در عدد نهایی ۵۰۰ گرم حساب می‌شود.

جریان آب را کنترل کنید و نگذارید مایع به لبه فیلتر برسد. بهتر است بیشتر آب روی قهوه ریخته شود، نه مستقیم روی دیواره کاغذی.

۶. قهوه را سرو کنید

اجازه دهید بخش عمده آب از بستر عبور کند، سپس فیلتر را بردارید. ظرف را آرام بچرخانید تا نوشیدنی یکنواخت شود و آن را در فنجان بریزید.

زمان دم‌آوری را یادداشت کنید، اما تصمیم درباره تغییر دستور را با چشیدن قهوه بگیرید. اگر طعم متعادل و دلخواهی دارید، لازم نیست فقط برای رسیدن به یک زمان مشخص تنظیمات را تغییر دهید.

درجه آسیاب کمکس چقدر باشد؟

برای شروع، آسیاب متوسط رو به درشت مناسب است؛ ذرات باید قابل مشاهده باشند و حالت پودر نرم قهوه ترک نداشته باشند.

یک شماره ثابت برای تمام آسیاب‌ها وجود ندارد. حتی دو دستگاه با شماره یکسان می‌توانند خروجی متفاوتی تولید کنند؛ بنابراین اندازه آسیاب را با توجه به سرعت عبور آب و طعم قهوه تنظیم کنید.

اگر عبور آب بسیار کند است، ریزبودن آسیاب یکی از علت‌های احتمالی است؛ اما بسته‌شدن مسیر هوا یا وجود ذرات بسیار ریز هم می‌تواند دخیل باشد.

اگر آب سریع عبور می‌کند و قهوه طعمی ضعیف و تیز دارد، کمی ریزترکردن آسیاب ارزش امتحان‌کردن دارد.

برای آشنایی با اندازه آسیاب ابزارهای دیگر، راهنمای درجه آسیاب قهوه را بخوانید.

تفاوت کمکس و V60 چیست؟

کمکس و V60 هر دو برای تهیه قهوه دمی به روش پوراور به کار می‌روند. تفاوت آنها به طراحی ابزار، فیلتر و شیوه کنترل جریان آب مربوط است.

هیچ‌کدام همیشه قهوه بهتری تولید نمی‌کنند. اگر V60 دارید، بهتر است ابتدا آسیاب و دستور خود را تنظیم کنید؛ صرف تعویض ابزار، یک عصاره‌گیری نامتعادل را اصلاح نمی‌کند.

اگر ظاهر یکپارچه و سرو قهوه از همان ظرف را دوست دارید، کمکس می‌تواند برایتان جذاب باشد. برای انتخاب بین این دو، ظرفیت مورد نیاز، دسترسی به فیلتر و راحتی استفاده روزانه را هم در نظر بگیرید.

آموزش جداگانه V60 را در راهنمای دم‌آوری قهوه با V60 بخوانید.

تفاوت قهوه کمکس با فرنچ پرس و اسپرسو

کمکس و فرنچ پرس

در فرنچ پرس، قهوه مدتی در آب غوطه‌ور می‌ماند و سپس با توری فلزی جدا می‌شود. در نسخه معمول آن، روغن‌ها و ذرات بیشتری وارد فنجان می‌شوند؛ بنابراین حس دهانی اغلب سنگین‌تر است.

کمکس با فیلتر کاغذی معمولاً فنجانی کم‌رسوب‌تر می‌دهد. اگر شفافیت نوشیدنی برایتان مهم است، کمکس می‌تواند مناسب باشد؛ اگر حس دهانی پُرتر را می‌پسندید، ممکن است فرنچ پرس را ترجیح دهید.

برای آشنایی با این روش، طرز تهیه قهوه فرانسه با فرنچ پرس را بررسی کنید.

کمکس و اسپرسو

اسپرسو با فشار و نسبت متفاوت آب و قهوه تهیه می‌شود و نوشیدنی متمرکزتری است. کمکس جای دستگاه اسپرسوساز را نمی‌گیرد و قرار نیست کرمای اسپرسو تولید کند.

در عوض، کمکس برای نوشیدن یک فنجان بزرگ‌تر از قهوه دمی کاربرد دارد. انتخاب بین این دو به سبک نوشیدن شما بستگی دارد: یک نوشیدنی کوتاه و متمرکز یا فنجانی بزرگ‌تر برای نوشیدن تدریجی.

چه قهوه‌ای برای کمکس انتخاب کنیم؟

انتخاب را از طعمی که دوست دارید شروع کنید. اگر قهوه‌های ملایم‌تر و طعم‌یادهای ظریف را می‌پسندید، عربیکای روشن تا متوسط می‌تواند نقطه شروع باشد.

اگر نت‌های شکلاتی و آجیلی و تلخی متعادل می‌خواهید، توضیحات طعمی قهوه‌های با برشت متوسط را مقایسه کنید. اگر طعم‌های میوه‌ای و اسیدیته محسوس‌تر دوست دارید، سراغ گزینه‌هایی بروید که این ویژگی‌ها در توضیحاتشان آمده است.

درصد عربیکا به‌تنهایی تضمین کیفیت نیست. تازگی، کیفیت برشته‌کاری، آسیاب و دستور دم‌آوری هم اهمیت دارند.

برای خرید قهوه از تورینو، در کنار ترکیب دانه‌ها، به طعم‌یادها و تناسب آسیاب با کمکس توجه کنید. راهنمای انتخاب قهوه ۲۵۰ گرمی تورینو به مقایسه گزینه‌ها کمک می‌کند.

رفع مشکلات رایج قهوه کمکس

اگر قهوه شما رقیق، بیش از حد تلخ یا ترش شده است، لازم نیست تمام تنظیمات را هم‌زمان تغییر دهید. ابتدا نشانه اصلی را مشخص کنید و در هر نوبت فقط یک تغییر انجام دهید.

این جدول نقطه شروع عیب‌یابی است؛ هر نشانه می‌تواند بیش از یک علت داشته باشد.

ترشی طبیعی بعضی دانه‌ها با ترشی ناشی از عصاره‌گیری نامناسب یکسان نیست. قبل از تغییرهای بزرگ، قهوه را کمی خنک‌تر هم بچشید و مشخص کنید مشکل شما شدت طعم است یا نوع طعم.

پرسش‌های متداول درباره کمکس

آیا کمکس به برق نیاز دارد؟

خود کمکس به برق نیاز ندارد. فقط باید آب داغ را با کتری یا وسیله مناسب آماده کنید.

می‌توان از پودر اسپرسو برای کمکس استفاده کرد؟

برای این دستور پیشنهاد نمی‌شود. آسیاب اسپرسو معمولاً ریزتر است و می‌تواند عبور آب را کند کند. هنگام خرید پودر قهوه، آسیاب متناسب با کمکس بخواهید.

فیلتر کمکس با فیلتر V60 یکی است؟

خیر. شکل، اندازه و ضخامت فیلترها می‌تواند متفاوت باشد. از فیلتری استفاده کنید که سازگاری آن با مدل ابزار مشخص باشد.

آیا قهوه کمکس کافئین کمی دارد؟

از روی شفافیت یا سبکی طعم نمی‌توان مقدار کافئین را تعیین کرد. نوع و مقدار قهوه، روش عصاره‌گیری و حجم سرو مؤثرند. برای مقایسه، راهنمای کافئین انواع قهوه را بخوانید.

چرا قهوه کمکس من آبکی می‌شود؟

کم‌بودن مقدار قهوه نسبت به آب یا عصاره‌گیری ناکافی می‌تواند باعث این مشکل شود. ابتدا قهوه و آب را با ترازو اندازه بگیرید. اگر نسبت درست است ولی آب خیلی سریع عبور می‌کند، آسیاب را کمی ریزتر امتحان کنید.

برای اولین دم‌آوری چه تنظیماتی انتخاب کنیم؟

با ۳۰ گرم قهوه، ۵۰۰ گرم آب و آسیاب متوسط رو به درشت شروع کنید. مقدارها، زمان و برداشتتان از طعم را ثبت کنید. در نوبت بعد، فقط یک متغیر را تغییر دهید تا اثر آن روشن باشد.